W Polsce nie istnieje kompleksowa polityka dotycząca matek nastoletnich, która umożliwiłaby wspieranie ich w trudnych sytuacjach ekonomiczno-społecznych. Brak jest rozwiązań systemowych, zaś podejmowane działania doraźne mają bardziej charakter "ratunkowy", nie są ukierunkowane na długofalową pomoc np. wsparcie i wyjście z sytuacji bezradności. Nieletnie mamy borykają się z ciężką sytuacją materialną, problemami emocjonalnymi, a często również z odrzuceniem społecznym.

Problem nastoletnich mam, które zaszły w ciążę przed osiągnięciem pełnoletniości, to coraz częściej zauważalne zjawisko zarówno w Polsce, jak i w Europie. Ponad 8% ogólnej liczby porodów w Polsce dotyczy młodych dziewcząt w wieku 12-19 lat. Oznacza to, że ponad 20 tysięcy polskich nastolatek rocznie musi stawić czoła bardzo trudnej sytuacji i wziąć na siebie odpowiedzialność za drugiego człowieka, zarówno pod względem wychowawczym, jak i materialnym.Wśród przyczyn ciąży młode matki wymieniają brak wiedzy o zabezpieczeniu przed zajściem w ciążę. Realia są takie, że nawet jeśli już uda się samodzielnie posiąść wiedzę z zakresu antykoncepcji to i tak mają one utrudniony dostęp do niej. Często wstyd przed udaniem się do ginekologa utrudnia nawet uzyskanie porady typowo zdrowotnej. Małgorzata Kot, koordynatorka Grupy Edukatorów Seksualnych „Ponton” uważa, że liczba nastoletnich ciąż byłaby mniejsza, gdyby w polskich szkołach wprowadzona została obowiązkowa edukacja seksualna. – Największym problemem jest bowiem brak dostępu do informacji

Rodzina albo akceptuje fakt ciąży u nastolatki i jest zmuszona ekonomicznie uczestniczyć w rozwiązaniu problemu utrzymując dzieci swoich niepełnoletnich dzieci albo je odrzuca. W tym przypadku często niepełnoletnie ciężarne uciekają z domu, aby ciąża nie wyszła na światło dzienne. Trafiają do placówek opiekuńczych lub domów samotnej matki, gdzie dokucza im samotność, brak wsparcia i izolacja.W myśl przepisów ciężarne nastolatki mają prawo do edukacji, a nawet urlopu od zajęć szkolnych i indywidualnego toku nauczania. W praktyce okazuje się to być często tylko teorią, zwłaszcza, że świadomość praw jest praktycznie żadna. Czasem dziewczyny są zmuszane do przerwania nauki już w ciąży, a w niektórych przypadkach z braku wsparcia nie kontynuują jej po porodzie. Niepełnoletnia matka, która ukończyła 13 lat, ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych, Władzę rodzicielską nad dzieckiem musi przejąć ustanowiony opiekun prawny (najczęściej rodzic małoletniej lub kurator). Taki stan rzeczy trwa aż do ukończenia 18 roku życia lub do zawarcia małżeństwa (dopiero po 16 roku życia za zgodą sądu), dzięki któremu co prawda nieletnia matka uzyskuje prawa rodzicielskie jednakże nie jest to zawsze najlepsze rozwiązanie. Ślub nie jest bramą ku dorosłości, a często na takie rozwiązanie nalegają rodzice małoletniej.Trzeba pamiętać, że część z nastoletnich ciąż to efekt przemocy seksualnej i związków kazirodczych. W świetle kodeksu karnego (Art.200) każda ciąża poniżej 15 roku życia to wynik przestępstwa.

Nieletnie mamy w praktyce nie mogą samodzielnie reprezentować dziecka: wszystkie decyzje dotyczące: opieki, zdrowia, edukacji dziecka podejmuje opiekun prawny dziecka. Nie mogą także wyrazić zgody na uznanie ojcostwa dziecka ani zgłosić wniosku u przyznanie świadczeń, (zasiłku rodzinnego, z opieki społecznej, becikowego,) które i tak są przyznawane opiekunom prawnym dziecka. Małoletniego ojca dziecka nie można również pozwać o alimenty, gdyż jemu również nie przysługują prawa wynikające z posiadania władzy rodzicielskiej. Kierując pozew o alimenty, młodociana matka pozywa więc przedstawicieli ustawowych ojca własnego dziecka.

Działania na rzecz nieletnich matek powinny przede wszystkim uwzględniać ich podmiotowość ich celem nie powinno być nakłanianie za wszelką cenę do adopcji lecz wspieranie ich w macierzyństwie. Należy również uwzględniać ojców tych dzieci, ich zdanie i obecność w życiu matki i dziecka, gdyż obecne przepisy marginalizują ich rolę utrudniają nabywanie przez nich praw.

Fundacja MaMa zainaugurowała kampanię społeczną Nastoletnie Matki, mającą na celu wsparcie młodych kobiet, którym przyszło mierzyć się z trudami macierzyństwa. Nastoletnich matek o których wciąż niewiele

się mówi, a które wymagają wyjątkowego wsparcia i uwagi, gdyż w szczególny sposób zaliczają się do grupy narażonych na wykluczenie społeczne. W ramach kampanii zostały uruchomione dwie infolinie pomocowe, które będą czynne co niedzielę w godz. 19:00-22:00 . Oba numery będą działać do 11 maja 2014.

607 989 146 - POMOC PSYCHOLOGICZNA 

607 988 876 - POMOC PRAWNA 

Pod koniec lutego zostanie wydana broszura dla nastoletnich mam z pakietem informacji o ich prawach oraz możliwościach uzyskania pomocy w różnych sytuacjach życiowych. Akcja społeczna "Nastoletnie matki" rusza wraz ze startem serialu dokumentalnego emitowanego przez stację MTV "Teen Mom Poland" ( pisałsm o nim tutaj)

opracowane na podstawie http://fundacjamama.pl/index.php?mnu=10&id=635

Udało się, byłam zdeterminowana, żeby nie powiedzieć zdesperowana i udało mi się obejrzeć dwa pierwsze odcinki polskiej edycji realtyshow " Teen Mom". Łatwo nie było, bo ani nie jestem w mtv mobile, ani nie mam telewizora ( więc tymbardziej mtv), ani aplikacji MTV Under The Thumb nie ma na windowsphona... Więc pierwsze myśl jak mi sie nasunęła, to wtf'? Kto i jak to bedzie ogladał?

Jeżeli oczekujecie taniej sensacji pokroju Warsow Shore... rozczarujecie się. Oficjalnym partnerem merytorycznym „Teen Mom PL” jest, prowadzona przez z Sylwię Chutnik, Fundacja MaMa, działająca na rzecz poprawy sytuacji kobiet, w szczególności matek, we wszystkich sferach życia... Polska edycja programu ma ambicję być czymś więcej niż tylko rozrywką, twórcy obiecywali, że nie będzie to reality show, a dokument który zapoczątkuje dyskusję o realnej sytuacji matek w Polsce i zwróci uwagę na trudne wybory rodzicielstwa w młodym wieku.  Serial wydaje się być autentyczny, bohaterki są atrakcyjne, ładnie ubrane... ale ich problemy są przejmująco realne... Zastanawi mnie tylko czemu miałby nie być? Wydaje mi sie, że dopóki żywy będzie mit sexu po ślubie i robienie patologii z młodych ludzi, którzy podejmują współżycie sexualne nie po bożemu, nastoletnie ciąże będą owiane nutą skandalu i społecznej desaprobaty.  I nie chodzi mi o gloryfikację ciąży w wieku nastu lat... ale o to, że pora na mentalną rewolucję, edukacja seksualna w Polsce jest na poziomie Ciemnogrodu. Ponad 8% ogólnej liczby porodów w Polsce dotyczy młodych dziewcząt w wieku 12-19 lat. Oznacza to, że ponad 20 tysięcy polskich nastolatek rocznie musi stawić czoła bardzo trudnej sytuacji i wziąć na siebie odpowiedzialność za drugiego człowieka, zarówno pod względem wychowawczym, jak i materialnym. Znam nastolatki, które w wieku 17lat są gotowe i świadomie decydują się na ciążę, znam dwudziestolatki, które dziecka nie chcą i uciekają się do "antykoncepcji awaryjnej", jak również mam wśród kolezanek czterdziestolatki, które żałuja, że nie zdecydowały się na macierzyństwo wcześniej. Nie ma idealnego czasu na zostanie rodzicami...

Problemy bohaterek są realne, ale bez względu na to czy masz lat siedemnaście czy trzydzieći nieplanowana ( lub planowana) ciąża i trudna sytuacja materialna, problemy w związku, mogę dać ci w kość. Pierwsze dziecko urodziłam mając 23 lata i wcale nie było mi się łatwiej utrzymać niż siedemnastolatce z małym dzieckiem, tak samo miałam gorsze i lepsze dni z partnerem, a położne traktowały mnie z góry bo żyłam w hańiebnym konkubinacie... Bohaterkami produkcji są cztery nastolatki - Marysia (lat 17), Ada (lat 17), Ewa (lat 18) i Iza (lat 16), które swoje rodziny założyły w bardzo młodym wieku. Serial, ma pokazać, jak godzą one obowiązki mamy z nauką, pracą i życiem osobistym... nie bardzo rozumiem, dlaczego na plakacie reklamowym są w strojach superbohaterek? Bo bycie mamą to nie heroizm... a super mocy dziewczyny raczej nie posiadają... Życie pisze scenariusz... z problemami trzeba sobie radzić.

Sytuacja młodych mam w Polsce nie jest ciekawa, nie istnieje kompleksowa polityka wobec nastoletnich matek, która umożliwiłaby wspieranie ich w trudnych sytuacjach ekonomiczno-społecznych. Ale wydaje mi się, że generalnie pogodzenia macierzyństwa z pracą zawodową i szczęściem osobistym nie jest proste. Pomysł dobry, warto pokazać, że młode matki to nie puszczalskie galerianki, gimnazjalistki grające w słoneczko... często są odpowiedzialne, zakochane i zostają dobrymi mamami dbającymi o swoje dzieci... Teen Mom Poland dotyka szalenie ważnego tematu młodego macierzyństwa oraz odpowiedzialności, która czasami spada na młodego człowieka zbyt szybko. Pytanie tylko, do kogo dotrze przekaz? Skoro ja młoda obeznana w internetach miałam problem... pani Jadzia z warzywniaka i inna starsza krzywopatrząca na pewno nie obejrzą serialu na mtv, coś usłyszą, pójdzie plotka, że jest taki program... i skandal murowany. A młodzi ludzie? Czy potrzebujacy pomocy rzeczywiście będą oglądac dokument o nastoletnich mamach na mtv? Jeśli znacie jakąś nastoletnią mamę lepiej przekazcie jej, że infolinia dla nastoletnich matek będzie działała co niedzielę w godzinach 19:00-22:00, po emisji każdego odcinka Teen Mom Poland (MTV). 
607 989 146 - pomoc psychologiczna 607 988 876 - pomoc prawna

Marysia (17 lat) mieszka w Łodzi wraz z trzyletnim synkiem Krzysiem i mężem Krzysztofem. Dziewczyna pracuje jako pomoc kuchni w restauracji i uczy się zaocznie w Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych. Godzenie wszystkich obowiązków jest dla Marysi tym trudniejsze, że jej małżeństwo przeżywa kryzys. Ada (17 lat), ze względu na ciężką sytuację rodzinną, wraz ze swoją półroczną córką Julką mieszka w domu samotnej matki. Dziewczyna kończy zaocznie gimnazjum i stara się o przyznanie mieszkania komunalnego. Syn trzeciej bohaterki, Ewy (18 lat) ma prawie dwa lata. Mimo, że dziewczyna i ojciec Mikołaja, bardzo się kochają, wciąż mieszkają osobno. Szczególną przeciwniczką ich wspólnego życia jest babcia Ewy, której nie odpowiada ich ateizm, tatuaż Ewy oraz alternatywny styl obojga. Iza (16 lat) jest mamą ośmiomiesięcznej Nikoli. Dziewczyna i ojciec Nikoli, dwudziestoletni Tomek, walczą w sądzie o pozwolenie na zawarcie związku małżeńskiego.